เช็กอัป 'วัยเก๋า' ปีที่ 7: รายการตรวจที่ยื่นให้หมอดูได้เลย

อยากรู้ว่าไตน้องเริ่มเสื่อมตั้งแต่ยังไม่แสดงอาการ แต่ไม่รู้ต้องขอตรวจอะไร — นี่คือรายการที่ยื่นให้หมอดูได้เลยในวันเกิดปีที่ 7

ช่วงนี้มีเจ้าของทักเข้ามาถามเรื่องนี้เยอะขึ้น หลังรายการ FM91 คลินิกสัตว์เลี้ยง (6 ก.ย. 2569) สัมภาษณ์ น.สพ.ชิษณุ ติยะเจริญศรี ต่อเนื่อง EP.2 เรื่องโรคไตและโรคหัวใจในสัตว์เลี้ยงวัยชรา ประเด็นที่คนพูดถึงกันมากคือ ช่วงแรกของโรคกลุ่มนี้น้องมักยังดู 'ปกติดี' จนเจ้าของตีความว่าแค่แก่ตามวัย

บทความนี้ไม่ได้จะให้คุณวินิจฉัยเอง แต่อยากให้มีรายการติดมือไว้คุยกับหมอ จะได้ไม่ต้องเดาว่าควรขอตรวจอะไร

ทำไมต้องเริ่มที่ปีที่ 7

หมาแมวอายุ 7 ปี เทียบคร่าว ๆ ก็ประมาณคนวัย 45-50 ปี เป็นช่วงที่ร่างกายเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยเฉพาะไตและหัวใจ ซึ่งเป็นอวัยวะที่ 'ชดเชย' เก่งมาก ไตยังทำงานพอไหวได้แม้เนื้อไตจะเสียไปแล้วส่วนหนึ่ง หัวใจก็ปรับตัวจนน้องยังวิ่งเล่นได้เหมือนเดิม

แปลว่าถ้ารอให้เห็นอาการค่อยพามา เรามักมาเจอตอนที่โรคเดินไปไกลแล้ว การตรวจตอนยังสบายดีจึงไม่ใช่การตรวจเพราะกลัว แต่เป็นการเก็บ 'ค่าพื้นฐาน' ของน้องเอาไว้เทียบในปีต่อ ๆ ไป ซึ่งมีค่ามากเวลาหมอต้องตัดสินใจ

รายการตรวจ 'ไต' ที่ขอได้เลย

ยื่นให้หมอดูได้ตรงนี้ แล้วให้หมอเลือกตามความเหมาะสมของน้องแต่ละตัว

• ตรวจเลือดค่าเคมี ดูค่า BUN และ Creatinine

• ค่า SDMA ซึ่งมักเปลี่ยนแปลงให้เห็นได้เร็วกว่าค่าไตแบบเดิม

• ตรวจปัสสาวะ โดยเฉพาะค่าความเข้มข้นของปัสสาวะ และโปรตีนรั่วในปัสสาวะ

• วัดความดันโลหิต เพราะความดันสูงกับไตเกี่ยวข้องกันสองทาง

• ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC)

ข้อสำคัญคือ 'ตรวจเลือดอย่างเดียวอาจยังไม่พอ' การตรวจปัสสาวะควบคู่ช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้นมาก ถ้าผลชวนสงสัย หมออาจแนะนำอัลตราซาวด์ช่องท้องเพิ่ม

รายการตรวจ 'หัวใจ' ที่ขอได้เลย

• ฟังเสียงหัวใจและปอดอย่างละเอียด เพื่อดูเสียงฟู่หรือจังหวะที่ผิดไป

• เอกซเรย์ช่องอก ดูขนาดหัวใจและภาวะน้ำในปอด

• อัลตราซาวด์หัวใจ (echo) ถ้าฟังแล้วพบความผิดปกติ หรือน้องอยู่ในพันธุ์ที่มีความเสี่ยง

• ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) เมื่อจังหวะการเต้นผิดปกติ

• วัดความดันโลหิต ซึ่งใช้ร่วมกับการประเมินไตได้เลย

สำหรับแมว การฟังเสียงหัวใจอย่างเดียวอาจไม่พอ เพราะแมวหลายตัวที่มีโรคหัวใจกลับไม่มีเสียงฟู่ให้ได้ยิน ถ้าหมอแนะนำให้ตรวจเพิ่ม ก็เป็นเหตุผลนี้

อาการที่มักถูกมองว่า 'แค่แก่'

ลองสังเกตที่บ้านแล้วจดมาเล่าให้หมอฟัง จะช่วยได้มาก

• กินน้ำและฉี่มากขึ้นกว่าเดิมชัดเจน

• น้ำหนักค่อย ๆ ลดทั้งที่กินเท่าเดิม

• เลือกกิน เบื่ออาหารเป็นช่วง ๆ หรืออาเจียนบ่อยขึ้น

• ขนดูแห้งเสีย ไม่ค่อยเลียแต่งตัว (พบบ่อยในแมว)

• เหนื่อยง่ายกว่าเดิม เดินได้สั้นลง หรือหายใจถี่ตอนพัก

• นอนมากขึ้น ไม่ค่อยกระตือรือร้น

อาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าเป็นโรคไตหรือโรคหัวใจเสมอไป หลายอย่างเกิดจากสาเหตุอื่นได้ แต่มันคือสัญญาณว่า 'ควรตรวจ' ไม่ใช่สัญญาณให้รอดูต่อ

สรุป

วันเกิดปีที่ 7 ของน้อง เป็นจุดตั้งต้นที่ดีในการเริ่มเก็บข้อมูลสุขภาพอย่างเป็นระบบ ไม่ต้องตรวจทุกอย่างในวันเดียว คุยกับหมอว่าน้องตัวนี้ พันธุ์นี้ ประวัติแบบนี้ ควรเริ่มจากอะไรก่อน

ถ้าอ่านแล้วยังไม่แน่ใจว่าน้องที่บ้านควรเริ่มตรงไหน ทักมาคุยกันก่อนได้เลย บอกอายุ พันธุ์ และอาการที่สังเกตเห็น เดี๋ยวทีมเราช่วยดูให้ว่าควรนัดตรวจอะไรบ้าง หรือพาน้องเข้ามาให้หมอประเมินที่คลินิกก็ได้

DC pet Hospital & spa

52/59-60 ถ.รังสิต-นครนายก (คลอง 5 ฝั่งขาเข้า) ต.รังสิต อ.ธัญบุรี ปทุมธานี 12110

โทร 02-577-2561 · มือถือ 064-969-9514

LINE: @dogcorner (https://lin.ee/DD6dpZ2)

เปิดทุกวัน 08:00-22:00

ข้อมูลในบทความนี้ใช้เพื่อความเข้าใจเบื้องต้น การตรวจและการวินิจฉัยจริงขึ้นกับการประเมินของสัตวแพทย์เป็นรายตัว